Mijn 3 favoriete thrillerschrijvers
Woensdag gehaktdag
Ik ben gek op thrillers. Boeken. Ik zeg het er voor de zekerheid maar even bij. In mijn arme studentenjaren kocht ik er elke woensdag één. Tweedehands, bij Kok Antiquariaat in de Damstraat in Amsterdam. ‘Woensdag Gehaktdag’; onder deze zelfbenoemde vlag heb ik voor een prikkie hele oeuvres bij elkaar gekocht. Ik had alle tijd en ik las het boekkie dezelfde middag nog uit. Ik was al vader van twee kinderen toen ik met deze folklore stopte. Tientallen dozen met thrillers heb ik ooit bij ziekenhuis-bibliotheken afgeleverd. Ik zet mijn drie favoriete schrijvers op deze eenmalige Woensdag Gehaktdag - for old time sake - even op een rijtje. En dan gaat het trouwens niet alleen om de boeken! Neem het krankzinnige mysterie in het leven van Dick Francis. Tot op de dag van vandaag onopgelost.
Mijn drie favoriete thrillerschrijvers:
1. Dick Francis (1920-2010)
Het mysterie van Devon Loch. Enig idee? Iedere Engelsman lepelt het zo voor je op. Ook de jongste generatie. We hebben het over The Grand National van 1956. De belangrijkste paardenrace van Engeland. Dick Francis was een van de beste jockeys van het land, had meer dan tweehonderd steeplechases gewonnen en mocht in 1956 namens Queen Elisabeth meedoen op haar paard Devon Loch. Francis had al acht keer aan The Grand National meegedaan, zonder succes. Deze keer leek het te gaan lukken. Op het laatste rechte stuk had Devon Loch een ruime voorsprong. Er kon niets meer misgaan. De Queen werd op de tribune alvast gefeliciteerd.
Maar dan? Het is tot op de dag van vandaag een van de grootste vragen uit de Engelse sportgeschiedenis. Devon Loch spreidt plotseling zijn voorbenen en valt. Wat gebeurde er en waarom? Zat er iemand achter? Was het vals spel? Was het pech?
Dick Francis werd thrillerschrijver. Niet zo gek. Al zijn boeken spelen in de paardenwereld. Francis is een leven lang blijven zoeken naar het antwoord op de vraag wat er die middag na vier mijl en veertig hindernissen met Devon Loch gebeurde. Hij heeft het nooit geweten. Zoals ze in Engeland zeggen: Only the horses know.
2. Stephen King
De grootmeester van de suspense. Ik besprak ooit in De Volkskrant zijn boek Als het Bloedt, een verhalenbundel. Niet zijn beste, maar opgedragen aan Russ Dorr. ‘Ik mis je Chief’ staat er op de eerste bladzijde te lezen. De Chief was dood, zoveel was duidelijk. Maar wie was hij? Ik had nog nooit van hem gehoord. Een paar minuutjes googelen later had ik Dorr boven water. Hij was veertig jaar lang de medisch adviseur van Stephen King geweest. Een hondstrouwe Watson. Niet om de santé van Stephen in de gaten te houden, nee om te onderzoeken of alles wat uit Stephens pen vloeide in werkelijkheid wel mogelijk was. Dorr zat op de bok van Stephens fantasie en hield de leidsels strak. Dorr heeft een mensenleven lang onderzocht ‘hoe het zat’ en of ‘iets kon’.
Dorr vogelde bijvoorbeeld zeer zorgvuldig uit hoe lang iemand nog in leven kon blijven terwijl hij zichzelf opat. King schrijft nu al weer enkele jaren zonder Dorr. Met losse handen dus. Of alles ‘kan’ wat er staat, weten we dus niet meer zeker. Het maakt natuurlijk geen fluit uit, maar Chief Dorr is onvergetelijk.
3. Patricia Highsmith (1921-1995)
Een zeer onaangename misantroop en dronkenlap. Vol zelfhaat bovendien. Maar als we even over haar kleine gestalte heen kijken hebben we uitzicht op een berg van de allerbeste psychologische thrillers. Met in vijf boeken de koele, a-morele, levensgevaarlijke Tom Ripley als hoofdrolspeler. The Talented Mr. Ripley is haar ijzige meesterwerk. Vaak verfilmd ook. Schuld maar dan zonder boete.
Wat per se vermeld moet worden: Patricia Highsmith hield slakken. Overal in haar huis glibberde die beestjes. Op tafel, in haar jaszak, in haar handtas. Ze verzorgde ze met grote toewijding. Zoals een ander zijn hond. Maar slakken dus. Omdat, aldus Highsmith; slakken geen gezichtsuitdrukking hebben, geen emoties tonen, geen verwachtingen hebben. En slakken zijn traag maar doelgericht en ze zijn nauwelijks af te leiden. Alles als Tom Ripley.
Horror.
Fijne dag!
Matthijs van Nieuwkerk