Sinds eergisteren is iedereen dood
Bij de hemelvaart van Sonny Rollins
‘Sonny Rollins leeft nog,’ ik dacht het zeker twee keer per week. En nu is hij dood. Gentle Giant. Vijfennegentig jaar geworden. Hij was de laatste. Sonny werd uitgebreid herdacht. Veel van: en toen en toen en toen. Het woord ‘icoon’ viel ook vaak. En hier en daar was er gelukkig een originele observatie of metafoor. Zoals het eigenlijk altijd gaat bij een grote hemelvaart.
Op onze planeet Substack lees ik trouwens een erg leuk interview dat Bert Vuijsje en Simon Korteweg in 1973 maakte met Sonny. Daarin wordt gememoreerd dat Sonny al zo jong een reputatie had, hij was nog geen achttien jaar. Sonny zegt daarover: “It had something to do with my name. (..) I mean Sonny Rollins, that sounds like someone who is already something.”
Ikzelf dacht vooral aan de foto A Great Day in Harlem, 1958, maar las er weinig over. Sonny was de laatste nog levende op dit historische groepsportret. Nu zijn ze dus allemaal dood. Een groots tijdperk. Ze stonden er (bijna) allemaal op; zij die de maat sloegen. Zevenenvijftig jazz-muzikanten, op een vroege ochtend in Harlem, East 112 Street, New York, 12 augustus 1958. Charles Mingus, Art Blakey, Dizzy, Lester Young, Coleman Hawkins, Count Basie, quasi tutti was er. (Miles Davis niet. Billy Holiday ook niet. Net als Duke Ellington en Louis Armstrong trouwens. Nog steeds jammer.)
Maar goed, deze troupe liet de wereld zinderen in een ongekende muzikale vrijheid. Want dat is jazz; zinderende vrijheid en tegelijkertijd the noble art of conversation. Een stralend voorbeeld in deze bange dagen.
De 5 grootste reuzen op A Great Day in Harlem (1958)
1. Thelonious Monk (1917-1982)
Pianist en componist. Crazy guy. Had op de toetsen zijn eigen grammatica en woordkeus. Niemand deed het hem na. Schonk de wereld het nummer ‘Round Midnight.’ Danste live graag een kolderiek rondje rond zijn pianokruk. Bij absentie van Miles Davis is hij de nummer 1. Een van de grootste componisten van de vorige eeuw.
2. Charles Mingus (1922-1979)
Bassist en componist. Het album Ah Um uit 1959 behoort bij de allerbeste jazzplaten ooit gemaakt. Woest en ongetemd is Mingus’ jazz. Het hartverscheurende Goodbye Park Pie Hat, zijn requiem voor saxofonist Lester Young, is een van de mooiste ballads. Mingus lijkt nergens op.
3. Sonny Rollins (1930-2026)
De beste saxofonist uit de jazz. Barack Obama zei het in 2011 zo: “Sonny Rollins heeft mij geïnspireerd risico’s te nemen die ik misschien anders niet had genomen.” Sonny kreeg die dag de National Medal of Arts.
4. Coleman Hawkins (1904-1969)
Saxofonist. Vader van zoveel tovenaarsleerlingen. De belangrijkste: Ben Webster en natuurlijk John Coltrane en Sonny Rollins. Thanks Coleman. Hij maakte bovendien het nummer Body and Soul onsterfelijk. In 1939 was dat.
5. Count Basie (1904-1984)
Pianist en bandleider. Speelde alleen de broodnodige nootjes. En deed dat geweldig. Less is more. Maar zijn instrument was vooral zijn Big Band. Die begeleidde Frank Sinatra op zijn live-album Sinatra at the Sands, Las Vegas 1966. Een van de beste live-platen ever. Basie aan de piano, Quincy Jones op de bok. Veel beter is het niet geworden.
Fijne dag!
Matthijs van Nieuwkerk