Erbarme mich
De 3 mooiste Erbarme dich's
Vanavond naar de Matthäus Passion. Dat is lang geleden. Morgen is het natuurlijk voor het eggie, maar ik wil heel rustig zij-instromen. De laatste keer dat ik erbij was, zong ik mee met het kinderkoor van de Sint Vitus Kerk in Hilversum. Dat heb ik denk een keer of drie gedaan. Mijn vader en moeder zaten trots op de eerste rij, daarnaast gaapten mijn broertje en zusje zich naar een wereldrecord en dirigent Hans van den Berg sloeg de maat.
Lange, koude avonden. Er kwam geen eind aan. Erbarme mich zei mijn vriendje Johnny Westhof altijd gevat als we onze pijen weer aantrokken. Katholieke jongens waren we. Maar niet lang meer. Er hing iets in de lucht, we waren denk ik 12 jaar. Na de zomer lonkte de middelbare school. Ik schreef maar vast ‘Clapton is God’ op mijn nieuwe schooltas. Waarom wist ik niet precies, maar ik had mijn laatste wees gegroetjes gebeden. Naar de kerk ben ik nooit meer geweest.
Maar vanavond, na meer dan vijftig jaar, ben ik weer terug in de kerk. En ik zal aan mijn lieve vader denken. Was de aria Erbarme dich niet de mooiste klassieke muziek die er ooit heeft geklonken? Ik denk het ook pap. En hoewel ik vanavond zal luisteren naar een schitterende alt, een vrouwenstem, waren wij het erover eens dat de smeekbede Erbarme dich toch het domein was van de counters, de mannen met de hoge, breekbare stemmen. De Verlossing leek zo, gek genoeg, toch iets dichterbij. We zijn deep down altijd godvrezende katholieke jongens gebleven.
De 3 beste Erbarme dich’s, countertenors
1. Andreas Scholl (Dirigent Philippe Herreweghe, 1999)
Hemels. Dat is het woord. De Duitser Andreas Scholl heeft de oer-Erbarme dich gezongen. Deze schoonheid doet pijn.
2. Philippe Jaroussky (Met violist Nemanja Radulovic, 2024)
Fransman. Jaroussky is een popster. Gillende fans als hij het podium oploopt. Zuiverder zingt niemand. En altijd is er de vraag: Jaroussky of toch Scholl?
Ik zeg Scholl. Zoals Leonard Cohen zong: “There is a crack in everything, that’s how the light gets in.”
3. Michael Chance (Dirigent John Elliot Gardener, 1988)
De warmste van de drie. Deze Matthäus van John Elliot Gardener heb ik het meest beluisterd. Michael Chance ken ik op mijn duimpje. Schitterend is het, maar hij heeft zijn zenuwen zo goed in bedwang. Dat is jammer.
Fijne dag!
Matthijs van Nieuwkerk