Drie maal Schuilen in schoonheid
Een alternatieve nieuwjaarswens
Happy New Year! Vanaf vandaag presenteer ik elke werkdag een lijstje. Lijstjes voor een overzichtelijker leven, zo werkt het voor mij in ieder geval. Al sinds mijn kinderjaren kneedde ik veel van wat er voor mijn voeten kwam in een volgorde, in een rijtje. Zo is het altijd gebleven. Particulier, nogal wiedes, maar misschien heb je er ook wat aan. Fijn dat je nieuwsgierig bent!
Ik begin met een nieuwjaarswens.
De dichter legde het eenvoudig uit. Zijn naam is Robert Hayden (1913-1980) en hij publiceerde de regels al in 1970, maar ik had eerlijk gezegd nog nooit van hem gehoord. Het gedicht werd onlangs in de New York Times afgedrukt omdat het volgens die krant weer erg actueel is, of misschien beter gezegd: Van alle bange dagen. Een meesterwerk.
Het gedicht is getiteld ‘Monets Waterlilies’, Monets Waterlelies. En de eerste vier regels gaan zo:
Today as the news from Selma and Saigon
poisons the air like fallout,
I come again to see
the serene great picture that I love.
(….)
De zwarte, New Yorkse dichter Robert Hayden loopt even weg uit de verschrikkelijke werkelijkheid van de oorlog in Vietnam en racisme in Amerika en zoekt (again!) beschutting bij de wereldberoemde Waterlelies van Monet, een schilderij dat bij hem om de hoek hangt, in het MoMa.
Hayden schuilt af en toe in schoonheid.
Schuilen in Schoonheid
In tijden van grote en kleine sores. Mijn beproefde drie schuilplaatsen.
De Noordzee. Erin & ervoor.
Hondenogen. Twee reddingsboeien. Mij ooit toegeworpen. Onze eigen Rutger Kopland schreef over zijn hond: “Alsof hij mij aankijkt met iets wat ouder is dan woorden.” Zijn Amerikaanse collega Mary Oliver doet de rest: “Haar ogen - twee vragen die nooit oordelen.”
Vertalen. Onderduiken in een gedicht of liedje. Gerrit Komrij noemde zijn bundeling van vertaalde gedichten ooit plagerig ‘Onherstelbaar verbeterd’. Dat zeg ik hem niet na, maar dat is helemaal niet erg; ook als amateur ben je met een diepe plons in de woorden van een ander op reis, weg. Mijn piepkleine triomfje is totnutoe een gepubliceerde vertaling van ‘A coke with you’, een gedicht uit 1960 van de Amerikaanse dichter Frank O’ Hara. Sinds Kerst bijt ik mijn tanden stuk op het liedje ‘Hello In There’ van John Prine. (nb: Je moet de vertaling ook kunnen zingen en het moet blijven rijmen)
Nogmaals, Happy New Year & veel schoonheid!
Matthijs van Nieuwkerk