Dank je Sem! En gefeliciteerd! Je bent negentien jaar en gek op Britpop. En je schrijft verdomd goed. En wijs. Vroegwijs. En je koos allemaal nummers van ver voordat jij in de wieg lag. Dat kan, natuurlijk kan dat. Ik vroeg me misschien heel even af of ik niet met ChatGPT aan tafel zat, maar zo achterdochtig wil ik (nog) niet leven. En als het wel zo is, dan heb je een oudere man een klein beetje in de maling genomen. Nou ja, het blijft een mooi lijstje en dito argumentatie. Ik hoop je ergens deze zomer tegen te komen Sem, want je krijgt, net als alle amuse’s die jou voorgingen, twee vrijkaartjes voor één van de Feelin’ Alright 2-avonden; de openlucht-optredens waarmee Sven Hammond, de Big Band, gastartiesten (o.a. Jett Rebel, Waylon, Shirma Rouse, Trijntje, Stef Bos, Berget Lewis, Anton Goudsmit, ZO Gospel, Nico Dijkshoorn) en ikzelf in de maanden juli en augustus door ons land reizen.
Tot zover!
Dank aan alle inzenders, jullie waren met veel! We vierden dat we rond The Best of Matthijs inmiddels met 10.000 zijn. Erg inspirerend. Ik ga nu weer mijn best doen voor mijn eigen lijstjes. Nogmaals dank voor jullie lijstjes en ook voor jullie erg aardige berichtjes.

De top 3 van Sem Donkers

Sem schreef het volgende: “Beste meneer Van Nieuwkerk, Mijn naam is Sem Donkers en ik ben negentien jaar. Ik lees altijd met veel plezier uw lijstjes en greep deze uitdaging dus met beide handen aan. Hieronder mijn top drie beste Britpop-nummers.”

1. Pulp: Underwear (1995)

Is de tragiek van de tienerjongen ooit mooier bezongen? Uiteindelijk is de kern van Britpop - naast dat onfeilbaar Britse - vooral de droom van de tiener met een gitaar op een zolderkamer. En pas later komen daar de Guinness en de parka bij. Jarvis Cocker van Pulp raakt het meest tot in die kern, met het eerlijke en ietwat sneue melodrama van Underwear als klapstuk. De tiener op de zolderkamer weet: ‘Ik ben niet alleen.

2. Blur: Parklife (1994)

Om de kern van de dromende tiener zit een keihard laagje Britishness. Wie zich daar een voorstelling van wil maken, komt al snel uit bij Parklife van Blur. Het spoken word van Phil Daniels (zie de film Quadrophenia) verheft het nummer tot een soort rap avant la lettre, maar dan af en toe onderbroken door een ongelooflijk catchy refrein. Het doet u bijna vermoeden dat het betreffende parklife dé way of living is. Maak u geen illusies. Eerst maar eens op vakantie naar Engeland.

3. Oasis: Don’t Look Back in Anger (1995)

Britser dan Parklife? Je zou het bijna denken, met de Imagine-hommage aan het begin en de verwijzing naar het toneelstuk Look Back in Anger waarin de eerste echte boze jonge Brit werd geïntroduceerd die navolging kreeg in de decennia van de Britpop. Toch wint Blur voor mij deze eeuwige vete, niet wegnemend dat Oasis er absoluut mag zijn. Don’t Look Back in Anger is met recht een klassieker; een triomfantelijke finale voor de dromende tienerjongen.

Dank je wel Sem!

Fijn weekend!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Top 3 van Wim Verburg

Wim zegt het zo: “Een Top 3 van de mooiste oceaan-zinnen in songs.”

1. Counting Crowes: A Long December (1996)

Prachtige laatste zin: “It’s been so long since I’ve seen the ocean, I guess I should.” Sentimenteel misschien. Weemoed zeker. De zanger blikt terug op het jaar dat achter hem ligt. En verlangt naar nieuwe avonturen.Op naar de oceaan.

2. The War on Drugs: An Ocean in Between The Waves (2014)

Liedjes die drijven, voortdobberen. Daar is The War on Drugs goed in. Mooie titel: An Ocean in Between The Waves. Zo beschrijft de zanger zijn geliefde. Verder rolt er geen enkele golf in dit nummer. Maar die ene zin, die doet het ‘m.

3. The Tragically Hip: Yer Not The Ocean (2006)

Een klein eerbetoon aan de veel te vroeg overleden zanger Gord Downie. Canada’s finest. De ideale soundtrack als je in dat prachtige land tussen de Atlantische en Stille Oceaan reist. “You’re not the ocean, you’r up to my toes, you’re not the ocean, you’re not even close.”

Bedankt Wim!

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

3 maal Aretha Franklin in het Concertgebouw, 1968

1. Satisfaction (Jagger/Richards)

28 april 1968, Amsterdam. Aretha is 26 jaar. Haar eerste Europese tournee. Begeleid door onder anderen The Sweet Inspirations. Dit is het eerste nummer van de avond, met opkomst. Zij wordt aangekondigd door Joost den Draaijer. Totaal historisch.

2. Natural Woman (King/Goffin)

Publiek tot aan het podium. Wat een sfeer! Het nummer Natural Woman was nog geen jaar oud. Spiksplinternieuw. Speciaal voor Aretha geschreven door Carole King en Gerry Goffin. Die hadden er precies één dag voor nodig.

3. Groovin’ (Cavaliere/Brigati)

Kort nummertje van The Young Rascals, uit 1967. Aretha maakte het van haar. Lekker tussendoortje-de-luxe.

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Top 3 van Sjoerd Bisselink

Sjoerd zegt het zo: “Nederlandstalige tranentrekkers. Nee, stop, niet doorscrollen. Ik heb het hier niet over vals sentiment, opzwellende strijkers en een snik in de stem. Ik heb het over iets teweegbrengen met taal. Zoals komedie een kunst is, is dit de betraande tegenhanger; ontroering. Niet iets om je voor te schamen.”

1. Het Zesde Metaal: Ploegsteert (2012)

In geweldig Vlaams wordt er gezongen over het tragische leven van de wielrenner Frank Vandenbroecke. Hoge vliegen en diepe vallen. “Het talent drupt er in dikke druppels van.”

2. Kees Torn: Streepjescode (1998)

Laten we ons in deze verwarrende tijden vasthouden aan Kees Torn. Kees staat buiten de tijd, is onaangepast en extreem getalenteerd. Deze taalkunstenaar in ruste beroert; gewapend met sigaar, bier, rijmwoordenboek en synoniemenboek. In dit lied over het leren kennen van een afwezige vader komt de klap aan het eind. Kees won er in 1998 de Annie M.G. Schmidtprijs mee.

3. Jan Beuving: Zaterdagochtend (2021)

Slecht nieuws-gesprekken, dat is nooit makkelijk. Zeker niet als je ze met je kinderen moet voeren. Jan Beuving, wiskundige, ziet de woorden als puzzelstukjes en puzzelt net zo lang totdat ze liggen als een schilderij. Een meesterwerk waarbij je denkt: hoe kan een liedje met zulke simpele woorden, zo beroeren.

Dank je wel Sjoerd!

Fijne Dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

De 5 grootste reuzen op A Great Day in Harlem (1958)

1. Thelonious Monk (1917-1982)

Pianist en componist. Crazy guy. Had op de toetsen zijn eigen grammatica en woordkeus. Niemand deed het hem na. Schonk de wereld het nummer ‘Round Midnight.’ Danste live graag een kolderiek rondje rond zijn pianokruk. Bij absentie van Miles Davis is hij de nummer 1. Een van de grootste componisten van de vorige eeuw.

2. Charles Mingus (1922-1979)

Bassist en componist. Het album Ah Um uit 1959 behoort bij de allerbeste jazzplaten ooit gemaakt. Woest en ongetemd is Mingus’ jazz. Het hartverscheurende Goodbye Park Pie Hat, zijn requiem voor saxofonist Lester Young, is een van de mooiste ballads. Mingus lijkt nergens op.

3. Sonny Rollins (1930-2026)

De beste saxofonist uit de jazz. Barack Obama zei het in 2011 zo: “Sonny Rollins heeft mij geïnspireerd risico’s te nemen die ik misschien anders niet had genomen.” Sonny kreeg die dag de National Medal of Arts.

4. Coleman Hawkins (1904-1969)

Saxofonist. Vader van zoveel tovenaarsleerlingen. De belangrijkste: Ben Webster en natuurlijk John Coltrane en Sonny Rollins. Thanks Coleman. Hij maakte bovendien het nummer Body and Soul onsterfelijk. In 1939 was dat.

5. Count Basie (1904-1984)

Pianist en bandleider. Speelde alleen de broodnodige nootjes. En deed dat geweldig. Less is more. Maar zijn instrument was vooral zijn Big Band. Die begeleidde Frank Sinatra op zijn live-album Sinatra at the Sands, Las Vegas 1966. Een van de beste live-platen ever. Basie aan de piano, Quincy Jones op de bok. Veel beter is het niet geworden.

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Top 3 Adriaan Vossestein

Adriaan zegt het zo: “Sehnsucht. Prachtig, typisch Duits begrip, moeilijk met één woord te vertalen. Wordt vaak omschreven als een intens, melancholisch verlangen naar een ideaal, of naar een plek waar je niet bent. Laten we luisteren naar teksten vol Sehnsucht. Natuurlijk in het Duits. En ik laat daarbij graag horen dat de Duitstalige muziek rijker is dan alleen de in ons land bekende namen als Falco, Kraftwerk, Nena en Rammstein.

1. Silly: Instandbesetzt, 1996

Prachtig gezongen door Tamara Danz, vlak voor haar vroegtijdig overlijden. Over het openen van een gesloten hart (‘Eisiges Schweigen - Ein Geisterhaus’). Het intens verlangen om het ‘Geisterhaus’ (spookhuis) te vullen met liefde (’Ich knack’ Dich auf’).

2. Rosenstolz: Liebe ist Alles, 2004

Ballade over alles overstijgende liefde (‘Das ist alles, was wir brauchen. Noch viel mehr als große Worte’) en vol van intens verlangen (‘Hast du nur ein Wort zu sagen, lass es Liebe sein’). Rosenstolz was tot 2012 een duo; Peter Plate en Anna Rosenbaum. Zeer succesvol met talloze ballades en chansons. Daarna gingen zij ieder hun eigen weg. Anna overleed plotseling vorig jaar (55 ). Postuum verscheen haar laatste solo-album Mut zur Liebe (2025).

3. Johannes Oerding & Ina Müller: Ich hab dich nicht mehr zu verlier‘n, 2019

Ballade over breuk in een relatie, en afstand nemen (‘Ich hab’ dich nicht mehr zu verlier’n’. Ich lass dich nicht mehr mein Herz kontrollier’n’), maar uiteindelijk wint het verlangen naar de ander (‘Und doch sitz ich wieder hier‘).

Bedankt Adriaan!
Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Top 3 Bart Reij

Bart zegt het zo: “Liedjes uit eigen land die hoop geven in bange dagen en vrolijk stemmen als de tijd erom vraagt.”

1. Stef Bos: De Tovenaar

(En dan het liefst de live uitvoering ) Waarom? Come On! Stef Bos, de Nederlandse Leonard Cohen, geef me één van zijn twee stembanden en ik geef u mijn linkerbeen ervoor in retour. Verder is iedere nadere toelichting overbodig.

2. De Dijk: Ik krijg je maar niet uit mijn kop

Omdat? Omdat er geen Nederlandse band is waarbij directheid, ritme en emotionaliteit beter tot hun recht komen als bij de Dijk. Waarom dan dit nummer? Omdat het klinkt alsof iemand direct tegen je praat, waarbij Huub het Nederlands als percussie instrument gebruikt.

3. Acda en De Munnik: Zwerf’ On

Omdat? Omdat het een gevoel vertolkt dat bijna iedereen kent, het gaat over vrijheid en mislukking tegelijkertijd. Vertolkt door onze eigen polder-Beatles. Melancholie; het nummer beweegt als een reis, en hun stemmen zijn emotioneel complementair aan elkaar.

Bedankt Bart!

Fijne Pinksteren!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Top 3 Peter Plasman

De 3 grootste nachtkaarsen uit de jaren zeventig

De recensies waren geweldig en de verwachtingen hoog. Maar uiteindelijk waren deze sterren snel gedoofd.

1. Badfinger

Brits. Ze werden de nieuwe Beatles genoemd. Componisten van het schitterende nummer Without You (1970), dat hen niet verder hielp maar anderen wel, zoals Harry Nilsson en Mariah Carey. Paul McCartney noemde Without You de killersong of all time. Het is inmiddels door meer dan 150 artiesten gecoverd. Zeer wrang: Beide componisten (Pete Hamm en Tom Evans) pleegden later zelfmoord, onder anderen vanwege gedoe over rechten en royalties.

2. Andy Pratt

Amerikaan. Hij schreef het schitterende album Resolution (1976). Luister naar het nummer Can’t Stop My Love, dat overduidelijk Michael Jackson inspireerde tot Can’t Stop Loving You. Helaas verdween Andy niet veel later in de Heer.

3. Christopher Rainbow

Schot. Zijn album Home of the Brave (1975) was in de recensies niet minder dan een mijlpaal en dat was te begrijpen. Luister bij voorkeur eind september naar Is The Summer Really Over? (en pink een traantje weg). Christopher Rainbow werd daarna, tot aan zijn dood (2015), ingezet bij The Alan Parsons Project. Alan Parsons noemde Rainbow the one man Beach Boys.

Bedankt Peter!

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Abonneer nu

De beste 3 van Toon Hermans

1. De voorzitter van ‘Ons Genoegen.’

We kenden alle namen en ook de volgorde uit ons hoofd. Hoe eenvoudig kan het zijn? Maar wie doet het hem na? Precies.

2. De ornitholoog

Het imiteren van enkele beroemde tropische vogels. Als eerste de Tsjak-Tsjak.
Later volgt de witte Roepie-Roepie. Enzovoort. Weergaloos.

3. De Auditie

Dankuwelalstublieft. Duif is dood. En Charellie; hij heet Charles en zijn vrouw heet Ellie. Ach, we kunnen alles nog woordelijk nazeggen. De truuk met het ei zien we natuurlijk niet, maar horen we wel. En zelfs dan is er een schaterlach.

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Top 3 Jaap Jager

‘De mooiste stemmen zijn een beetje kapot’

Jaap zegt ook: “Mijn drie favoriete nummers waarbij de rafelrand belangrijker is dan de techniek. Schuilen in rauwheid.”

1. Janis Joplin: Piece Of My Heart (1968)

Alsof iedere zin net iets te hard uit haar lijf wordt getrokken. Dat doet pijn. En dat hoor je.

2. Tom Waits: Downtown train (1985)

Alsof hij het nummer zingt in een lege straat, ergens diep in de nacht. De stem is aan flarden en dat maakt het verlangen alleen maar groter.

3. Joe Cocker: You are So Beautiful (1974)

Stel je dit nummer eens voor met een loepzuivere stem? Nee toch? Rauw en alleen maar gevoel, dat is wat dit is.

Dank je Jaap!

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Top 3 Hendrika Ploeg

Melancholie van de Lage Landen

Hendrika zegt het zelf zo: “Muziek die liever fluistert dan schreeuwt - zo zou je deze Top 3 misschien kunnen samenvatten. Liedjes vol melancholie, ruimte en melodieën die zich niet direct opdringen, maar langzaam onder je huid kruipen. Muziek voor lege wegen, grijze luchten en momenten waarop een klein refrein meer zegt dan grote woorden ooit kunnen. Misschien is dat wel de melancholie van de Lage Landen.”

1. Johan: Tumble and Fall (2001)

Een nummer dat klinkt alsof het tegelijk troost en weemoed wil zijn. Johan had altijd dat zeldzame talent om grootse melodieën klein en dichtbij te laten voelen. Alsof je op een verlaten station naar de laatste trein staat te kijken.

2. Daryll-Ann: Surely Justice (1999)

Negentiger jaren-gitaren, melancholie en melodieën die nergens haast hebben. Dit nummer bewijst dat Nederlandse indie net zo tijdloos kan klinken als de grote Britse voorbeelden, maar dan met iets eigenzinnigs ertussen.

3. The Serenes: Follow the Rural Coast (1990)

Muziek voor lege wegen, grijze luchten en momenten waarop stilte eigenlijk beter werkt dan woorden. The Serenes uit Joure wisten melancholie nooit zwaar te maken - eerder iets waar je vrijwillig in blijft hangen.

Bedankt Hendrika!

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Top 3 Marjolein van Dongen
(Van weemoed en de dingen die voorbij gaan)

1. Eva Cassidy: Autumn leaves (1996)

Natuurlijk is dit nummer platgetreden door heel veel performers. Maar toen ik de eerste keer de versie van Eva hoorde brak mijn hart. Voor deze veel te jong overleden vrouw én voor de weemoed, de pijn van verlies en moeten missen, dat zij als niemand anders heeft vertolkt. “But I miss you most of all my darling, When autumn leaves start to fall.”

2. Herman van Veen: Liefde van Later (1969)

Op 14 jarige leeftijd luisterde ik dit nummer eindeloos, samen met mijn toenmalige vriendje. De tekst raakte iets, wat ik toen nog niet begreep.
Vijftig jaar later, toen dat vriendje via heel veel omwegen mijn man was geworden, kreeg dat nummer pas echt betekenis. Nog steeds, tijdens elk optreden van Herman, als dit nummer langskomt, pakken we elkaars hand.
“Als liefde zoveel jaar kan duren…”

3. Rufus Wainwright: Going to a town (2007)

Nazaat van bekende ouders en tante schreef deze prachtige mini-opera als protest tegen het beleid van George Bush jr. Wij zagen de indrukwekkende live performance van dit nummer in de Afas. Helaas nog steeds actueel. “I’m so tired of you, America”.

Bedankt Marjolein!

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

De beste Billy, James & John

1. Billy Joel: She’s Always a Woman (1977)

Billy Joel had zelfs in de Top 10 van Amerikaanse Songwriters moeten staan. Godenzoon van New York. Zeker twaalf van zijn nummers wonen in het Amerikaanse Muzikale Geheugen. Een reus. Wat is zijn mooiste? Het ligt eraan wanneer je het me vraagt. Vandaag zeg ik She’s Always a Woman. “She can kill with a smile, she can wound with her eyes.” Schitterend begin van een lovesong.

2. James Taylor: Carolina in My Mind (1968)

De Amerikaan James Taylor was negentien jaar en nam in Londen zijn eerste plaat op. Op het label van de Beatles, Apple Records. James miste zijn thuisland. Daar kon zelfs Paul McCartney niks aan veranderen. Die deed wel zijn best, hij speelde bas op dit nummer. Maar James wilde naar huis. Heimwee op muziek.

3. John Fogerty: Fortunate Son (1969)

Hoeveel klassiekers heeft Creedence Clearwater Revival (CCR) niet aan de Grote Catalogus toegevoegd? John Fogerty schreef ze. Dit is zijn beste nummer. Hij spuugt het uit. Woedend. Op de invloedrijke Amerikaanse klasse die de Vietnam-dienstplicht wist te ontlopen. “It ain’t me, it ain’t me, I ain’t no senators son.”

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

PS:
Maak je eigen muzikale Top 3!……

Ik had beloofd om bij 10.000 abonnee’s te trakteren. Het is zover. Dank jullie zeer voor dit mijlpaaltje. Ik weet niet precies hoe hard de hazen lopen op Substack, maar ik vind 10.000 adressen een hoop. En een grote inspiratie.
En daarom geef ik met veel plezier kaartjes voor Feelin’ Alright II weg. Ik nodig jullie uit een eigen Top 3 te maken. Muzikaal. Jouw rijtje, jouw ranking. Van Bach tot Bacharach (dixit Willem Duys), van Miles tot Mick, Van Thelonious tot Taylor, van Brahms tot Bruce. En bij elke notering een motivatie van twee of drie regels. De origineelste zeven (ik ben enig jury-lid) publiceer ik in speciale substack-afleveringen. Laat je Top 3 achter via een DM/ chatbericht of reply op deze mail. Ik haal het net op 24 mei op. Ik ben zeer benieuwd.

….En win twee kaartjes voor Feelin’ Alright II

De ‘winnaars’ krijgen twee kaartjes voor een van de concerten van de Feelin’ Alright II zomertour. Na het succes van vorige jaar gaan Sven Hammond, de Big Band en ik in juli en augustus weer op reis langs de openluchtpodia van ons land. Met als (wisselende) gasten onder anderen Jett Rebel, Waylon, Trijntje Oosterhuis, Shirma Rouse, Stef Bos, Berget Lewis, Marlon Pichel, ZO! Gospel Choir, Nico Dijkshoorn en Anton Goudsmit. Ik hoop jullie daar te zien!
Hieronder een kleine impressie van Feelin’ Alright I, zomer 2025.

Zet ‘m op!

Matthijs van Nieuwkerk

De 3 beste films waarin de hond schittert en niet doodgaat

1. The Artist (2011, regie: Michel Hazanavicius)

Uggie heette het hondje in het echt. Een Jack Russel Terriër. Onder de naam Jack werd hij in de briljante, zwart-wit film The Artist een echte filmster. Er is zelfs campagne gevoerd om Jack een Oscar te geven. Dat ging niet door. Hoofdrolspeler Jean Dujardin won wel een Oscar en nam Jack mee het podium op. De film kreeg bovendien de Oscar voor de Beste Film. Jack zelf won een andere prijs: de Palm Dog Award op het filmfestival van Cannes, in 2011.

2. Togo (2019, regie: Ericson Core)

Waargebeurd verhaal. 1925. William Defoe speelt Leonhard Seppala die met zijn sledehond Togo in afgelegen Alaska een barre tocht van meer dan duizend kilometer onderneemt om ergens medicijnen tegen een epidemie op te halen. Geweldige film. Togo wordt ‘gespeeld’ door een hond die Diesel heette, en een verre afstammeling van Togo was. De echte Togo kreeg in 2001 een standbeeld in Seward Park, New York. Togo is uiteraard een keer gestorven, maar niet in de film. Dat is het hele eieren eten.

3. Dog (2022, regie: Channing Tatum)

Roadmovie met Channing Tatum in de hoofdrol. Hond Lulu op de achterbank. Beiden zijn gewond teruggekeerd uit een oorlogsgebied. Lulu is een Mechelse herder. Mooi, maar erg lastig beest. Hoe verwerk je samen een oorlogstrauma? Laatste shot: baas en hond uitkijkend over zee.

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

PS: We zijn inmiddels met meer dan 10.000. Dank jullie wel!! Surprise volgt spoedig.

Delen

Seven down, nine to go! We zitten midden in onze theatertour The best of Sven & Matthijs. Als zeer late zij-instromer geniet ik zeer van deze reis kriskras door het land; de schitterende theaters, het enthousiaste publiek, en alle muziek om mij heen. Zelfs de lange autoritten krijgen me niet klein. Ik zit eigenlijk iedere avond op de eerste rij. De laatste weken heb ik in mijn hoofd zeker een aantal lijstjes verzameld, maar de tijd om ze netjes op te schrijven is nog te schaars. Ik kan wel vast verklappen dat het ontbijt van Hotel Haas Hustinx in Maastricht (we traden gisteren op in het Theater aan Het Vrijthof) het allerbeste is in Nederland. Geen buffet! Allemachtig zeg, wat voor een fabuleus Eggs Benedictje was dat?!
Maar, en dat wil ik dus vertellen; ‘The Best of Matthijs’ staat hier op wonderland Substack nog even in een iets lagere versnelling.
We zijn trouwens al bijna met z’n tienduizend. Dank jullie wel! Als we de tienduizend halen, trakteer ik op een verrassing. Maar dit terzijde.

En nu we toch even met de administratie bezig zijn: er zijn nieuwe muzikale horizonnen. Onder de titel Feelin’ Alright II zoeven Sven’s big band en ik deze zomer weer langs de openluchtpodia met als gasten onder anderen Jett Rebel, Waylon, Stef Bos, Shirma Rouse, Trijntje Oosterhuis, Berget Lewis, Nico Dijkshoorn en gitaar-wizzard Anton Goudsmit. Een wie weet is er in het najaar een reprise van onze huidige show; er zijn nog veel steden en theaters te bezoeken. Latere zorg.

4 Ansichtkaarten uit Haarlem

1. De battle tussen trompettist Oscar ‘Chucky’ Rodero en saxofonist Lucas Santana

Het muzikale bedje is het nummer ‘So What’ van Miles Davis. Sax en trompet wiegen eerst een paar maten samen op en dan gaat het los: in zinderde vrijheid.

2. Aan de Hammond bij maestro Sven

Leader of the pack. Pater familias. Lieve alleskunner. Sven koos het openingsnummer; uiteraard starring een ronkend hammond-orgel. Uit 1966. Met de hartstochtelijke uithaal “So glad we made it!” Weet je het al?

3. Op een rijtje

We bedanken 1000 mensen in de Phil. in Haarlem. Merci Beaucoup. Onvergetelijke avond. Van links naar rechts: Joost Kroon (drums), Sven Figee (maestro), ikzelf, Rilan Ramhane (zang), Tess Merlot (zang), Patty Lou Gaddum (zang), Oscar ‘Chucky’ Rodero (trompet), Lucas Santana (sax en dwarsfluit), Tim Eijmaal (gitaar) en Glenn Gaddum (bas).

4. Achterste rij balkon

Een familieportret vanaf het balkon in Haarlem. Daar staan we dan. Voor een jongensdroom ben ik te oud. Hoe noem je dit dan?

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

De 3 beste korte verhalen

1. Maarten Biesheuvel: Goede reis, Johannes

Lees nou zelf. Zo begint het verhaal Goede reis, Johannes. Het verhaal van een ketelbinkie. “Was hij nog maar eventjes in zijn bed blijven liggen, wat had je eraan om er zo vroeg uit te komen? Zelfs als het en belangrijke dag was. Twee uur eerder dan gewoonlijk is Johannes uit bed gekropen om de koffer nog eens na te kijken. Het is wel een oud koffertje, maar het kan er nog best mee door.”
Is deze Johannes niet al in 59 woorden het broertje van Kees de jongen? Zijn zij allebei niet zowat de belangrijkste jongens die ooit hebben bestaan? En hou je je hart niet vast voor deze Johannes? Hoe krijg je zoveel sentiment en zenuwen in één zin bij elkaar?

2. Tobias Wolff: Kogel in het brein

Amerikaanse grootmeester. Leeft nog. Zijn Bullit in the Brain heb ik denk ik wel twintig keer gelezen. Kogel in het brein. Hoofdpersoon Anders, een verbitterde literair criticus, staat te wachten in een rij als de bank waarin hij zich bevindt wordt beroofd. Anders is niet bang en begint de bankovervallers te jennen. Die waarschuwen hem, maar hij gaat door. Een van de overvallers schiet uiteindelijk een kogel door Anders’ hoofd. En dan beginnen de wonderlijke alinea’s waarin de vernietigende kogel, in de laatste seconden van Anders’ leven, herinneringen opent. Niet aan vrouw of kinderen, maar aan een zomerse honkbalmiddag uit zijn jeugd. En de ongrammaticale zin die een van de jongetjes die middag uitsprak: “Short’s the best position they is.” De allerlaatste woorden zingt Anders vlak voor zijn hemelvaart zachtjes voor zich uit: They is, they is, they is. Zoals Mulisch al zei: een schrijver moet het raadsel vergroten.

4. Roald Dahl: Mevrouw Bixby en de mantel van de kolonel

Natuurlijk uit Kiss Kiss, zijn verhalenbundel uit 1960. Vertaald: Op weg naar de hemel. Stond bij mijn ouders in de kast en het was een van de eerste grote-mensen-boeken die ik als kind las. Meesterlijke verhalen. Stuk voor stuk. Milde suspense, maar altijd met die weergaloze Dahl-twist. In Mevrouw Bixby en de mantel van de kolonel bedriegt iedereen iedereen, maar niemand kan verhaal halen. Waarom niet? Ik verklap niks. Ik gun iedereen die deze verhalen nog niet kent een onbevangen, hagelwitte lectuur.

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Sonja Barend was de onbetwiste aanvoerder van het Gilde der Tafelhoofden. Onze mater familias. Haar naam staat sinds 2009 in grote, rode, plastic letters op mijn schouw. Het was de allereerste Award. Hij werd gebracht door de fotograaf die mij ermee op de kiek moest zetten. ‘Cheese.’ En foetsie was de fotograaf alweer. Toen nog geen tafel met confetti en champagne, geen woorden van Sonja. Helemaal niet erg. Ik was er blij mee. Ik heb de naam Sonja Barend voor altijd knalrood in huis. Gisteren brandde er een kaarsje naast.

Je zou kunnen verdedigen dat bij zo’n groot meesterschap als dat van Sonja, de culturele dienstplicht hoort om het ‘vak’ door te geven aan leerlingen. Dat is bij de televisie lastiger dan bij een meubelmaker of een slager. Of liever, onmogelijk. Er zijn niet veel wetten, wel veel wegen naar Rome, en het meest betrouwbare kompas is je eigen gut feeling. Geef daar maar eens les in.
Dus als je tafelhoofd wil worden, of pardoes wordt, moet je kijken. Veel kijken naar anderen, naar voorgangers, naar collega’s in het buitenland; allemaal onbezoldigde docenten. En dus ook (terug)kijken naar Sonja. Dat deed ik zeker. Nou en of. En wat je dan bevalt, ga je proberen na te doen. De enige die het weet ben jij. Koppie dicht. Kijken of het lukt. Imitatio. Nu een brevet van armoede, bij de Grieken de hoogste vorm van eer.

3 keer met dank aan Sonja Barend

1. Het afstaan van je stoel.

Sonja stond ooit, in de hitte van een vrolijke tafel-fittie tussen Boudewijn Buch en Adelheid Roosen, haar troon af aan Buch. Veel vertoond fragment gisteren. Deze herinnering gaf mij de moed om tijdens eens DWDD-aflevering waarin Rafael van der Vaart onze slotgast was, aan de ernstig zieke Kunststof-presentatrice Jellie Brouwer, die ik in diezelfde uitzending sprak, te vragen of zij Rafael niet wilde interviewen. Dat wilde ze wel. Een stralende Jellie ging op mijn stoel zitten en stal de show.

2. De gewone(re) Nederlander

Wat ons gisteren ook werd ingepeperd; Sonja gaf veel ruimte aan de ‘gewone’ Nederlander. De tijden zijn inderdaad veranderd. De tafels zijn na Sonja vooral het domein van bekendere landgenoten; een vermeend kijkcijfer-dictaat, waar ik eerlijk gezegd ook niet helemaal ongevoelig voor was. Maar toen DWDD een boekenpanel in het leven riep, kozen wij voor boekhandelaren en niet voor bekende Nederlandse lezers. In de geest van Sonja Barend.

3. Stiltes

Voor dit examen ben ik zelden geslaagd, maar hoe vaak begon ik niet aan een gesprek met de opdracht: durf te wachten, denk aan Sonja. Ik wilde in die gesprekken niet de beste vraag, maar de beste pauze. Het vraagt veel lef. Zwijgen is een delicaat instrument in de interview-kist. Ik werd er door Oefening Baart Kunst wel ietsjes beter in, maar Sonja’s machtige wapen van de stilte heb ik nooit echt onder de knie gekregen.

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

Korte inleiding: Gerry Mulligan (1927-1996) was de beste bariton-saxofonist van de jazz. Zette in de jaren vijftig samen met trompettist Chet Baker de west coast op stelten. Cool Jazz. Mooie jongens. Gerry had een fraaie crew cut. Hij speelde later met de allerbeste jan & alleman, formeerde trio’s, kwartetten, kwintetten, sextetten en een eigen Concert Jazz Band. En kreeg een baard. Ik zag Gerry met zijn big band op het North Sea Jazz festival ergens begin jaren negentig. Gerry had inmiddels een hagelwitte baard.
Hij oogde vermoeid, de days of wine & roses lagen achter hem, zoveel was duidelijk. Hij dirigeerde meer dan hij blies. Maar als hij die grote sax aan zijn mond zette, was de old magic er weer. Voor heel even. Een zoete echo uit vervlogen tijden.

Maar al lagen de beste platen en -concerten al een aantal sprankelende straten achter hem, toch heeft de Gerry-met-baard nog een paar erg mooie nummers gemaakt.

De 3 beste nummers van Gerry Mulligan, met baard

1. Etude for Franca (1990)

Allemachtig wat is dit mooi. Duurt maar twee minuten en dertig seconden. Gerry is dol op zijn vrouw, dat is duidelijk. Het is een ode aan haar, de Italiaanse actrice Franca Rosi.

2. Wave (1993)

Gerry samen met de Braziliaanse zangeres Jane Duboc. We denken bij Brasil al snel aan Astrud Gilberto en de sax van Stan Getz, en laten we dat zo houden, maar dit is werkelijk een formidabel alternatief.

3. Grand Tour (1972)

Grote band, en toch zo klein. Schitterende lyriek. Jazzrock klopte in die jaren op de deur. En Gerry bewoog een beetje mee, maar niet van harte. Deze oase op de plaat The Ace of Steam is echter wonderschoon.

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen

De 3 beste afleveringen van Chef’s Table.

1. Alain Passard

God in Frankrijk. L’Arpège heet zijn restaurant. In Parijs. Hij durfde het aan, met drie sterren op zijn muts, het vlees de keuken uit te kieperen en bijna geheel vegetarisch te gaan koken. Zelfmoord, schreven de culinaire pennetjes. Alain wist wat hij deed. De drie sterren zijn nooit in gevaar geweest. Na het zien van Chef’s Table boekte ik een tafel. Aan het eind van de lunch maakte mooie Alain een ere-rondje door de zaak. Daarbij gaf hij de heren een knikje en de dames een handkus. Dat wel.

2. Francis Mallmann

Eigenwijzere Argentijnen zijn er niet geboren. Houdt van vuur. Veel vuur. Achter een fornuis staat hij zelden. Hij spant liever een hele koe boven de vlammen van takkenbossen. Het liefst in de sneeuw. Het allerliefst in Patagonië. Spectaculaire cowboy. Als hij niet kookt, rookt hij een forse sigaar en leest hij de grote filosofen. Hij praat graag in raadselen over vrijheid, trouw en onrust. Maakt niet uit. Laat hem. Ik bezocht ooit in Miami een restaurant met de naam Mallmann groot op de gevel. Francis was er denk ik zes jaar daarvoor voor het laatst geweest. Waardeloze avond.

3. Massimo Bottura

De koning van Modena. Voor zijn Osteria Franciscana pakken smulpapen van over de hele wereld graag de koffers. Het is een reisje waard. Grappige man trouwens. En ik mag het zeggen want hij was een zeer vrolijke gast in DWDD, waar hij zijn greatest hit ‘Oops! I Dropped the Lemmon Tart’ demonstreerde. Humor op het bord. Man met een groot hart ook. Richtte ‘Food for Soul’ op, waarmee hij de voedselverspilling bestrijdt.

Fijne dag!

Matthijs van Nieuwkerk

PS: ik ben er de komende weken misschien ietsjes onregelmatiger vanwege de tournee met Sven en band. Maar ik doe mijn best, ik vind het veel te leuk. En jullie nieuwsgierigheid neemt nog steeds toe. Erg fijn. Dank.

Delen

Rudolf had die dag geluk. En geluk dwing je af, zegt tante Berta. Ach, schei toch uit. Rudolfs grootste triomf was niet De Traan maar De Maanlanding. In 1969. Baby Rudolf vroeg zich in de wieg al af hoeveel sterren er aan de hemel stonden. Hij werd regsisseur omdat er voor astronauten helaas te weinig werk was. In 1969 bouwde de jonge regisseur Rudolf in Hilversum zijn eigen jongenskamer na, gaf presentator Henk Terlingen de microfoon en schreef onvergetelijke tv-geschiedenis. Kijk naar het fantastische Polygoon-verslag van Rudolfs Maanlanding.

De 10 beste liedjes over de maan

1. REM: Man on the Moon (1992)

Een van de beste bands zingt zijn beste song. Een hommage aan de komiek Andy Kaufman. Maar dat voert nu misschien iets te ver. En over complottheorieën. “If you believed they put a man on the moon!?”

2. Astrud Gilberto: Fly Me To The Moon (1965)

Brasil. Onweerstaanbaar dreamy. En daarom mooier dan de uitvoering van Frank Sinatra. “Let me see what spring is like on Jupiter or Mars.” Fly Me To The Moon. Nummer uit 1954. De wereld moest nog vijftien jaar wachten.

3. The Three Degrees: Everybody Gets to Go to the Moon (1971)

Opwindende herrie. Gaan maanden voorbij dat je niet aan ze denkt, maar wat konden ze zingen deze drie. Dit nummer schitterde nog in de film The French Connection. Mooie nachtclubscène; Three Degrees op het podium, Gene Hackman aan de bar.

4. Neil Young: Harvest Moon (1992)

Een van zijn beste liedjes. Wonderschone, lome melodie. Zullen we altijd samen blijven dansen onder het maanlicht, vraagt Neil. Ja, waarom niet.

5. Audrey Hepburn: Moon River (1961)

Uit de film Breakfast at Tiffany’s. Iedereen heeft het gezongen, Andy Williams misschien nog wel het best, maar dit is de real thing. De hoofdrolspeelster zingt het zelf. Met die prachtige zin: “We’re after the same rainbow’s end, Waiting ‘round the bend, My huckleberry friend, Moon river and me.”

6. The Police: Walking on the Moon (1979)

Laat Sting maar bassen. Geweldige riff. Ik denk aan de discotheek Dansen bij Jansen in Amsterdam. Op dit nummer had ik een bepaald dansje ingestudeerd. (Dat gold ook voor het nummer On My Radio van The Selecter)

7. Radiohead: Sail to the Moon (2003)

Mooi slaapliedje. Thom Yorke zingt zijn zoontje toe: “Maybe you’ll be president, but know right from wrong. Or in the flood you’ll build an ark and sail us to the moon.” Zeil ons naar de maan.

8. Neil Diamond: Tennessee Moon (1996)

Neil leeft nog. Nog net. Dus laten wij niet vergeten wat een bergtop aan geweldige liedjes hij ons heeft gegeven. Natuurlijk, toen die violen erbij kwamen, gingen we een blokje om. Maar luister nou eens goed naar die stem. Neil met een clubje trouwe Nashville-soldaten.

9. Marianne Faithfull: No Moon in Paris (2018)

Zo intens verdrietig. Mijn hemel. Over verloren liefdes is veel gezongen, maar nog niet vaak met het touw al losjes in de hand. Lost in Paris. Hoe kunnen we haar helpen? Veel draaien, wonderschoon is het ook.

10. David Bowie: Space Oddity (1969)

Had misschien ook nummer 1 kunnen zijn. Het is maar net met welk been je uit bed stapt. Ach, David Bowie. Je kan hem soms zo missen. Even lekker schuilen bij David. Schuilen in schoonheid.

Fijn weekend!

Matthijs van Nieuwkerk

Delen